teoga eleştiri

 

2013-2014 EĞİTİM – ÖĞRETİM YILI 1. MERKEZİ ORTAK SINAVI
A KİTAPÇIĞI 19. SORU

19. Aşağıdaki cümlelerde altı çizili sözcüklerin hangisinde büyük harflerin yazımı ile ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?
A) Anadolu’nun Doğusuna yılın ilk karı düştü
B) Lale Festivali 25 Haziran’da başlayacak.
C) Dün ilk defa Van kedisi gördüm.
D) Semih amca yarın sabah İzmir’e gidecek.

Bu sorunun cevabı A seçeneği olarak kabul edildi. Anadolu’nun doğusu şeklinde yazılmalıydı. Özel isimlerden sonra gelen yön adları küçük yazılır. Buna itirazımız yok ama “Semih amca yarın sabah İzmir’e gidecek.” seçeneği kafamı karıştırdı.

TDK :
UYARI: Akrabalık bildiren kelimeler küçük harfle başlar, diyor ve örnekleri sıralıyor : “Tülay ablama gittim. Ayşe teyzemin keki çok güzel.” TDK örneklerinde akrabalık bildiren kelimelere  iyelik eki getiriyor.
TDK’den:
Akrabalık adı olup lakap veya unvan olarak kullanılan kelimeler büyük harfle başlar: Baba Gündüz, Dayı Kemal, Hala Sultan, Nene Hatun; Gül Baba, Susuz Dede, Telli Baba vb. diyor…
“Semih Amca mahallemizin en sevimli bakkalıdır.” gibi bir cümlede amca ifadesi  bence akrabalıktan ziyade lakap ve unvan  özelliği taşır ve ilk harfi büyük yazılmalı diye düşünüyordum durum TDK’ye soruldu. Gelen cevap:

( Konuya duyarlı bir akadaşımdan alıntıdır:TDK’ye bu konuyla ilgili sorduğum soruya bugün cevap geldi. Sizlerle paylaşıyorum.
“Gerçek bir akrabayı anlatan örneklerin yanında, akraba olmayan kişiler için kullanılan akrabalık sözlerinin ilk harfleri de küçük yazılır: Hasan amca çocuklarla oynuyor. örneğinde olduğu gibi.
Bilgilerinizi rica ederim.”)

O günden sonra, Ali dayı, Mehmet amca, Ayşe abla şeklinde yazmaya başladık.

Bu yıl ise:
2015-2016 EĞİTİM – ÖĞRETİM YILI 1. MERKEZİ ORTAK SINAVI
A KİTAPÇIĞI 4. SORU
4. (I) Sıcak temmuz güneşi, Ömer Dayı’nın alnındaki terleri çoğaltıyordu. (II) Ömer Dayı, sabahtan beri tarlasında buğday yoluyordu. (III) Elindeki orağa güneş vurdukça ışığı gözlerini kamaştırıyordu. (IV) Arada sırada öfkelenerek doğruluyor, bıkkın bir şekilde geriniyor ve belini kütürdetiyordu.
Bu metinde numaralanmış cümlelerden hangisi öznel bir nitelik taşır?
A) I. B) II. C) III. D) IV.
Şeklinde bir soru çıktı karşımıza. Sorunun içeriği yazım ile ilgili değil ama akrabalık bildirilen kelimelerin küçük yazıldığını vurguladı TDK iki yıl önce… Bu sınav komisyonu kimlerden oluşur?
“Hani TDK’ye göre akrabalık bildiren kelimeler küçük yazılırdı.”
Eğer 2013 yılındaki “Semih amca” şeklindeki yazım doğru bir yazım ise yetkililer bu yılki : “ Ömer Dayı, sabahtan beri tarlasında buğday yoluyordu.” yazımını nasıl izah edecekler merak ediyorum doğrusu…

İşin ilginç yanı bu metin 2011 yılında SBS’de şu şekilde karşımıza çıkmıştı…

2011 SBS SORUSU
(1)Kavurucu temmuz güneşi, Ömer dayıyı yormuş; terletmişti. (2)Ömer dayı sabahtan beri tarlasında ekin biçiyordu.(3) Arada sırada doğrulup dinleniyordu. (4) Çizgili, yakasız keten gömleğinin önü boydan boya açıktı.

Bu parçadaki numaralandırılmış cümlelerin hangisinde neden-sonuç ilişkisi vardır?

A)1            B)2              C)3                    D)4

Bir başka örnek de MEB’in 5. sınıflara hazırladığı Türkçe kitabından.En altta göreceksiniz.DİLİM DİLİM GÜZEL DİLİM adlı metinde İlhan Amca şeklinde yazılmış. Sizin bu duyarsızlığınız yüzünden eğitim camiası  bakanından öğretmenine kadar her şeyi yüzlerine gözlerine bulaştıranlar korosu olarak adlandırılıyor. Yazık değil mi?

TDK’de kendi içinde tutarsız örneklere imza atıyor…

Bir yerde:Ne vefalı komşumuzdun sen Fahriye abla! şeklinde yazılmış, diğer bir yerde de:Ne vefalı komşumuzdun sen Fahriye Abla” – A. M. Dranas
Bence MEB TEOG’ta bu tarz tartışmaya açık sorular sormamalı ya da TDK kurallarını netleştirmeli.TDK’ kendi içinde çelişkiye düşmemeli… Sitesindeki çelişkili örnekleri düzeltmeli…

TDK’deki bu belirsizlik beni çok üzüyor.   İşte TDK’den örnekler:

“abla” ifadesi ve farklı şekilde yazılmış hali…

abla

a. (a’bla) 1. Bir kimsenin kendisinden büyük olan kız kardeşi. 2. Büyük kız kardeş gibi saygı ve sevgi gösterilen kız veya kadın: “Hatırda kalan şey değişmez zamanla / Ne vefalı komşumuzdun sen Fahriye abla!” A. M. Dranas. 3. argo Genelev veya randevuevi işletmecisi kadın, çaça, mama (II): “Bir akşam gel benimle, gidelim bir sarhoşluk edelim, ablaları şöyle bir dolaşalım.” –M. Ş. Esendal. 4. tkz.Erkeklerin kız veya kadınlara seslenirken söyledikleri söz.

ŞU LİNKE “abla”YAZIN YUKARIDAKİ AÇIKLAMA ÇIKAR:

http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_bts&arama=kelime&guid=TDK.GTS.565f11f4bb2402.33911548

————————————————————

AŞAĞIDAKİ LİNKE TIKLA “abla” yaz:

http://tdk.gov.tr/index.php?option=com_gts&arama=gts&guid=TDK.GTS.565f128116c556.48748516

abla
isim (a’bla)
1. isim Bir kimsenin kendisinden büyük olan kız kardeşi
2. Büyük kız kardeş gibi saygı ve sevgi gösterilen kız veya kadın
Hatırda kalan şey değişmez zamanla / Ne vefalı komşumuzdun sen Fahriye Abla A. M. Dranas
3. Genelev veya randevuevi işletmecisi kadın, çaça, mama (II)
Bir akşam gel benimle, gidelim bir sarhoşluk edelim, ablaları şöyle bir dolaşalım.” – M. Ş. Esendal
4. Erkeklerin kız veya kadınlara seslenirken söyledikleri söz

 

soru 2013

 

2015ee

77-4

MEB 5.SINIF TÜRKÇE KİTABINDAN:

metin

SON OLARAK KONU TDK’YE SORULDU

ee

 

Reklamlar